Een in Nederland wonende Amerikaanse belastingplichtige vertrekt voor werk naar Zweden, houdt haar Nederlandse koopwoning onverhuurd aan en wil die woning (op verzoek) in box 1 blijven behandelen via de zogenoemde uitzendregeling van art. 3.111 lid 6 Wet IB 2001. De Rechtbank Zeeland-West-Brabant gaat daar niet in mee: het verblijf in Zweden is volgens de rechtbank niet (voldoende aannemelijk) tijdelijk, waardoor de Nederlandse woning geen eigen woning (meer) is en de eigenwoningfaciliteiten (zoals renteaftrek) vervallen.

Een recente uitspraak van de Geschillencommissie Kifid laat zien hoe hard het kan aankomen als een geadviseerde overlijdensrisicoverzekering (ORV) uiteindelijk niet tot stand komt. In uitspraak 2025-1020 (18 december 2025) oordeelt Kifid dat een hypotheekadviseur zijn zorgplicht heeft geschonden door niet te bemiddelen bij het afsluiten van een ORV op het leven van de partner, terwijl de klant dit uitdrukkelijk wél wilde. De adviseur moet daarom € 190.200 schadevergoeding betalen.

Het jaarlijkse WOZ-taxatieverslag van gemeenten wordt vernieuwd. Huiseigenaren krijgen meer inzicht in hoe hun WOZ-waarde tot stand komt, worden eerder betrokken bij het proces en gemeenten mogen vooraf contact opnemen om fouten te voorkomen. Deze verbeteringen moeten zorgen voor een transparanter WOZ-proces en minder bezwaren. 

Op 1 januari 2026 zijn enkele (fiscale) wetten aangepast, die van invloed zijn op het geven van een passend hypotheekadvies. Daarnaast is er andere recent gewijzigde wet- en regelgeving waarvan een hypotheekadviseur op de hoogte moet zijn. In dit nieuwsbericht geven we daarvan een beknopt overzicht. We gaan ervan uit dat de nieuwsberichten van de onderliggende Wft-modules Basis en Vermogen al gelezen zijn. We herhalen de daarin beschreven wijzigingen alleen voor zover ze van invloed zijn op hypotheekadvies.

In deze Kifid-uitspraak draait het om de vraag of een consument recht heeft op een lagere risico-opslag bij een gestegen woningwaarde na verbouwing, zonder dat expliciet een nieuw taxatierapport na de verbouwing is overgelegd. De kern van de zaak: kan een consument volstaan met een eerdere taxatie waarin een toekomstige waarde na verbouwing wordt vermeld, of moet men actief een herziening aanvragen op basis van een actuele, bewezen waarde?

Sinds 2013 is een eigenwoningschuld (EWS): een schuld die is aangegaan voor de verwerving, verbetering of onderhoud van de eigen woning en die volgens een contractueel aflossingsschema ten minste annuitair (dus annuitair of lineair) in maximaal 360 maanden wordt afgelost. Er is dus sprake van een aflossingseis. Daarnaast moet rekening gehouden worden met een eventuele eigenwoningreserve of aflossingsstand. In dit themanummer bespreken we de aflossingseis en de aflossingsstand. De situatie dat een klant voor 2013 al een EWS heeft (gehad) behandelen we hier niet. Hierover verschijnt een apart themanummer. Ook de situatie dat partners met een verschillend een eigenwoningverleden samen een woning kopen en hiervoor een EWS aangaan, behandelen we hier niet. Hierover verschijnt een apart themanummer.

De AFM heeft een geactualiseerde Leidraad Hypotheekadvisering in consultatie gebracht. Het gaat nadrukkelijk niet om nieuwe wetgeving, maar om een vernieuwd kader waarmee de AFM laat zien wat zij onder 'goede adviespraktijk' verstaat bij hypotheken. De leidraad sluit aan bij artikel 4:23 Wft (adviesnorm) en geeft voorbeelden hoe een adviseur aan die norm kan voldoen. De versie van december 2025 bouwt voort op de leidraad uit 2011 en verwerkt de bevindingen uit de AFM-verkenning 'Kwaliteit hypotheekadvies: AFM ziet ruimte voor verbetering' uit 2024. Daarbij zijn nieuwe accenten toegevoegd: verduurzaming, relatiebeëindiging en een stevigere uitwerking van verantwoorde woonlasten, rentevastperiode, fiscaliteit en oversluiten. In dit artikel zetten we de hoofdpunten uit de consultatieleidraad op een rij, met nadruk op de fiscale component en de gevolgen voor uw advies- én dossiervorming. Fintool zal hier uitgebreider bij stilstaan in het voorjaar van 2026 als de definitieve versie verschijnt.

Als klanten gaan scheiden (of uit elkaar gaan in het geval van samenwoners) speelt de gezamenlijke eigen woning en de bijbehorende eigenwoningschuld (EWS) een grote rol. Zowel fiscaal als juridisch moeten partners de woning en de bijbehorende EWS formeel verdelen.

Op 2 december 2025 deed Kifid uitspraak in een klacht van een weduwe tegen een tussenpersoon in zijn rol als hypotheekadviseur (vanaf nu: de adviseur). De adviseur had een gewenste overlijdensrisicoverzekering (ORV) niet afgesloten. Hij had dit wel geadviseerd, maar verzuimde in actie te komen, omdat de klanten zelf nog wilden kijken of ze de benodigde ORV elders konden afsluiten. Uiteindelijk werd de ORV niet afgesloten, en overlijdt de man van het echtpaar. De weduwe claimt een behoorlijke schade, en krijgt grotendeels gelijk.

De toetsrente voor het eerste kwartaal van 2026 bedraagt 5%. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) stelt elk kwartaal de toetsrente vast voor hypotheken met een rentevastperiode korter dan tien jaar.