De Kennisgroep onroerende zaken heeft de vraag beantwoord of een belastingplichtige kan terugkomen op de keuze om een lening als (bestaande) eigenwoningschuld aan te merken in box 1.

Mensen die een erfenis van 50 duizend euro of meer van hun overleden ouders ontvangen, zetten vaker stappen op de woningmarkt dan mensen zonder zo’n erfenis. Ze verhuizen vaker en gaan vooral in een groter of vrijstaand huis wonen. Ook investeren ze vaker in zonnepanelen. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) naar wat erfgenamen met hun erfenis doen op de woningmarkt.

Huizen worden onverminderd duurder en een stijgende rente-markt maakt dat geldverstrekkers steeds vaker eisen stellen aan starters voor het meebrengen van eigen middelen. Derhalve staan geldverstrekkers meer open voor een combinatiehypotheek, waarbij de klant een deel van de financiering bij de bank regelt en het resterende deel op een andere manier gefinancierd wordt, vaak met hulp van familie. Dit kan alleen geld lenen zijn (familiehypotheek) of een leen-schenkconstructie. ABN AMRO verruimde dit jaar zelf de mogelijkheid om naast de bankhypotheek bij te lenen bij (groot)ouders van 20% naar 50%.

Een belastingplichtige heeft meerdere leningen die causaal verband houden met de eigen woning, maar slechts een deel daarvan kan fiscaal als bestaande eigenwoningschuld (BEWS) worden aangemerkt. Mag hij dan in een later belastingjaar wisselen welk leningdeel hij in box 1 plaatst? De Kennisgroep onroerende zaken beantwoordt die vraag in KG:051:2026:3 ontkennend. Een eenmaal in de aangifte gemaakte keuze krijgt een historisch bepaald karakter. Terugkomen op die keuze kan nog zolang de aanslag over het jaar waarin de keuze is gemaakt niet onherroepelijk vaststaat. Daarna kan niet zonder meer van lening worden gewisseld.

Het kabinet is niet van plan het eigenwoningforfait aan te passen. Dat is opmerkelijk tegen de achtergrond van een nieuw onderzoek van SEO Economisch Onderzoek. SEO concludeert namelijk dat het huidige forfait aanzienlijk lager is dan wanneer de oorspronkelijke systematiek opnieuw met actuele gegevens zou worden toegepast. Staatssecretaris Eerenberg verwijst echter naar de afspraak in het coalitieakkoord om de fiscale behandeling van de eigen woning niet te wijzigen. Die afspraak geldt volgens het kabinet ook voor het eigenwoningforfait.

Sinds 1 april 2026 speelt het funderingsrisico een veel nadrukkelijkere rol in het taxatie- en hypotheekproces. Dat moet kopers eerder waarschuwen voor mogelijke problemen. Onderzoek van Radar laat echter zien dat een risicoklasse of funderingsattest door consumenten gemakkelijk kan worden opgevat als meer zekerheid dan het daadwerkelijk biedt. Voor hypotheekadviseurs ligt hier een belangrijk aandachtspunt: een gunstige uitkomst van een risico-onderzoek betekent niet automatisch dat de feitelijke staat van de fundering goed is.

Via het HDN Platform werden in augustus 34.831  hypotheekaanvragen verstuurd. Daarmee ligt het aantal aanvragen 4% lager dan in augustus vorig jaar en is de hypotheekmarkt duidelijk rustiger dan in juli. Binnen de markt verschuiven de verhoudingen: de Verbouwer is na vier maanden van een dalend marktaandeel weer het grootste klantprofiel, terwijl het aandeel starters binnen de kopersmarkt verder afneemt. Dit blijkt uit de cijfers van HDN (Hypotheken Data Netwerk), de organisatie die zo goed als alle hypotheekaanvragen in Nederland registreert.

Voor veel VvE’s is het lastig om te verduurzamen door gebrek aan reserves. Als er al reserves zijn, gaan regulier en achterstallig onderhoud vaak voor. Nationaal Warmtefonds doorbreekt dit met een nieuwe optie: de VvE Energiebespaar­lening mét onderhoud. VvE’s kunnen naast energiebesparende maatregelen ook onderhoud meefinancieren. Zo kunnen meer VvE’s starten met het energiezuiniger maken van het gebouw.

In augustus waren de prijzen van bestaande koopwoningen gemiddeld 3,3 procent hoger dan een jaar eerder. Een maand eerder was de prijsstijging 3,9 procent. De prijsstijging jaar op jaar van bestaande koopwoningen vlakt sinds eind 2024 vrijwel onafgebroken af. Ten opzichte van juli 2026 daalden de prijzen met 0,1 procent in augustus. De prijsontwikkelingen in dit bericht zijn gebaseerd op de prijsindex van bestaande particuliere koopwoningen in Nederland van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Kadaster.

Een gunstige meeneemrente vormt bij doorstromers soms de basis onder de hele financieringsopzet. Maar wat als door vertraging bij een nieuwbouwproject de hypotheek pas later kan passeren en daardoor ineens met de AFM-toetsrente van 5% moet worden gerekend?